Po rozpoczęciu konfliktu zbrojnego w Ukrainie wielu jej obywateli zdecydowało się na migrację do Polski w poszukiwaniu schronienia. Analizy wskazują, że w Polsce znalazło schronienie około 1,5 mln obywateli Ukrainy. Wielu z nich nadal kontynuuje pracę na rzecz swoich ukraińskich pracodawców lub prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w Ukrainie. Tego typu sytuacje rodzą liczne pytania dotyczące obowiązków podatkowych w Polsce.
Opodatkowanie pracowników ukraińskich firm
Osoby pracujące zdalnie z Polski na rzecz ukraińskich pracodawców są zobowiązane do rozliczenia swoich dochodów zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi oraz umową między Polską a Ukrainą o unikaniu podwójnego opodatkowania. Kluczowe znaczenie ma tutaj rezydencja podatkowa – jeśli pracownik uznawany jest za rezydenta Polski (przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku), jest zobowiązany do rozliczania całości swoich dochodów, w tym tych uzyskanych za granicą.
Rezydencja podatkowa a obowiązki w Polsce
Rezydent Polski, zgodnie z polskim prawem, podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, co oznacza, że jego globalne dochody muszą być rozliczane w Polsce. Pracownicy, którzy przebywają w Polsce dłużej niż 183 dni, mimo że są zatrudnieni przez ukraińskich pracodawców, muszą odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy już od pierwszego dnia po przekroczeniu tego okresu.
W przypadku nierezydentów, opodatkowaniu podlegają jedynie dochody uzyskane ze źródeł w Polsce, co może dotyczyć pracy wykonywanej w Polsce na rzecz zagranicznych pracodawców, w tym z Ukrainy.
Konsekwencje podatkowe dla przedsiębiorców
Podobne zasady dotyczą obywateli Ukrainy prowadzących działalność gospodarczą zarejestrowaną w swoim kraju, ale wykonujących zdalnie usługi z Polski. Jeżeli prowadzenie działalności w Polsce spełnia kryteria tzw. stałego zakładu, osoby te muszą rozliczać swoje dochody również w Polsce. Stały zakład to miejsce, z którego faktycznie prowadzona jest działalność, co może obejmować wynajmowane mieszkanie czy inne przestrzenie, z których świadczone są usługi.
Podwójne obciążenie składkami
Pracownicy i przedsiębiorcy muszą również pamiętać o obowiązkach związanych z ubezpieczeniami społecznymi. Jeśli pracownicy zostali oddelegowani przez swoich ukraińskich pracodawców, możliwe jest utrzymanie ukraińskich ubezpieczeń. W innych przypadkach polskie przepisy wymagają odprowadzania składek w Polsce, co może prowadzić do podwójnych obciążeń.
Wnioski
Rozliczenia podatkowe obywateli Ukrainy przebywających w Polsce wymagają indywidualnej analizy i uwzględnienia umów międzynarodowych. Zarówno pracownicy, jak i przedsiębiorcy powinni być świadomi swoich obowiązków podatkowych, które mogą dotyczyć dochodów uzyskanych za granicą, ale rozliczanych w Polsce.
