Po wielu latach do polskiego porządku prawnego wchodzi
instytucja Fundacji Rodzinnej – ustawa została uchwalona przez Sejm 26 stycznia
2023 r. ponad podziałami politycznymi większością 437 głosów. Do tej pory
polscy przedsiębiorcy szukający sposobu na zabezpieczenie wypracowanego majątku
musieli wybierać wyłącznie zagraniczne jurysdykcje (np. Liechtenstein,
Luksemburg, Szwajcaria), które mają wielopokoleniowe doświadczenie w tworzeniu
struktur umożliwiających efektywne przekazywanie majątku rodzinnego i
zarządzanie nim (wealth management).
Cel Fundacji Rodzinnej
Głównym celem polskiego rozwiązania jest stworzenie
mechanizmu prawnego do gromadzenia majątku rodzinnego i efektywniejsze niż na
gruncie prawa spadkowego przekazywanie go następnym pokoleniom.
Fundator i Beneficjenci
Fundacja rodzinna będzie miała osobowość prawną i będzie
podlegać wpisowi do publicznego rejestru fundacji rodzinnych. Ustanawiać ją
będzie fundator, który będzie ustanawiał krąg osób uprawnionych – beneficjentów
do otrzymywania świadczeń i majątku. Możliwe będzie ustanowienie warunków (np.
ukończenie studiów lub zarobienie pierwszego „miliona”) dla beneficjentów od których
spełnienia zależeć będzie powstanie prawa do wypłaty świadczenia.
Minimalna wartość aktywów (np. nieruchomości, akcje, środki
pieniężne), które muszą zostać wniesione do Fundacji Rodzinnej to 100 000 PLN.
Prowadzenie działalności gospodarczej przez Fundację
Rodzinną
Ustawa przewiduje możliwość prowadzenia działalności
gospodarczej przez Fundację Rodzinną, które powinno mieć przede wszystkim
charakter pasywny – powiązany z zarządzaniem majątkiem należącym do Fundacji.
- Zbywanie
mienia – o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie
w celu dalszego zbycia (nie dotyczy to udziałów, akcji
i innych praw o podobnym charakterze). - Najem,
dzierżawa i udostępnianie mienia. - Przystępowanie
i uczestnictwo w spółkach handlowych, funduszach inwestycyjnych
i spółdzielniach. - Nabywanie
i zbywanie papierów wartościowych, instrumentów pochodnych
i praw o podobnym charakterze. - Udzielanie
pożyczek beneficjentom oraz podmiotom powiązanym z fundacją. - Obrót
walutami w celu dokonywania płatności związanych z działalnością
fundacji rodzinnej. - Produkcja
produktów roślinnych i zwierzęcych przetworzonych w sposób inny
niż przemysłowy (z określonymi ograniczeniami). - Gospodarka
leśna.
Opodatkowanie Fundacji Rodzinnej
Ustawa przewiduje korzystną (specjalną) stawkę CIT dla
Fundacji Rodzinnej, która wynosi 15% (naliczany w momencie wypłaty środków z
Fundacji Rodzinnej – podobnie jak w przypadku tzw. „estońskiego” CIT’u). Zatem
od bieżącej działalności gospodarczej (mieszącej się w dozwolonym katalogu) Fundacja
Rodzinna będzie korzystać ze zwolnienia podmiotowego z CIT, a podatek będzie płacony
dopiero z chwilą wypłaty środków. Opodatkowanie wyniesie wówczas w przypadku
wypłaty świadczenia na rzecz beneficjentów lub fundatora – 15% CIT, który zostanie
pobrany i zapłacony przez fundację rodzinną. W przypadku jeśli beneficjentami
fundacji są osoby z najbliższej rodziny fundatora (małżonek, dzieci, wnuki,
rodzice i dziadkowe, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha), a także w
przypadku wypłat na rzecz fundatora, wypłaty te będą korzystać ze zwolnienia w
podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – nie wystąpi zatem tzw. „podwójne
opodatkowanie” jak to ma miejsce np. w przypadku wypłat dywidendy w sp. z o.o.
Warto wspomnieć, że w przypadku prowadzenia działalności
gospodarczej przez Fundację Rodzinną, która nie mieści się w dopuszczalnym
katalogu Fundacja Rodzinna zapłaci stawkę podwyższoną (sankcyjną) wynoszącą 25%
CIT.
Dzięki korzystnej zmianie wprowadzonej na etapie prac legislacyjnych
przez Sejm w przypadku rozwiązania Fundacji Rodzinnej opodatkowanie wyniesie
15% od wartości mienia na dzień rozwiązania / likwidacji Fundacji Rodzinnej,
ale podatek nie będzie naliczany od całej wartości mienia likwidowanej fundacji,
ale od wartości pomniejszonej o wartość mienia wniesionego do fundacji.
Jeżeli tematyka Fundacji
Rodzinnej jest dla Państwa interesująca – zapraszam do kontaktu, aby przybliżyć
szczegóły tego rozwiązania i ocenić czy w Państwa przypadku Fundacja Rodzinna
będzie optymalnym modelem zabezpieczenia wypracowanego przez lata majątku.
