Ulga badawczo-rozwojowa (tzw. ulga B+R) to jedno z najskuteczniejszych narzędzi wspierających przedsiębiorstwa prowadzące działalność innowacyjną w Polsce. Pozwala ona na dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania wybranych kosztów ponoszonych na prace rozwojowe i badania, w tym przede wszystkim wynagrodzeń pracowników i współpracowników zaangażowanych w projekty B+R.
Choć przepisy dotyczące ulgi funkcjonują już od niemal dekady, w praktyce nadal budzą wiele wątpliwości – zwłaszcza w zakresie rozliczania kosztów osobowych, ustalania proporcji czasu pracy czy przypisywania wydatków do konkretnych miesięcy rozliczeniowych.
Z roku na rok coraz więcej przedsiębiorstw w Polsce korzysta z ulgi badawczo-rozwojowej. Z danych Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej wynika, że w 2016 r. ulgę rozliczyło zaledwie ok. 500 podmiotów, podczas gdy w 2024 r. było to już ponad 3500 firm, w tym około 2450 spółek CIT oraz ponad 1000 przedsiębiorców PIT. W tym samym okresie łączna wartość odliczonych kosztów wzrosła z 200 mln zł do niemal 11 mld zł rocznie. Zainteresowanie ulgą dynamicznie przyspieszyło po zmianach w przepisach, które umożliwiły m.in. dwukrotne odliczanie kosztów pracowniczych. Obecnie ulga B+R stanowi jedno z kluczowych narzędzi podatkowych wspierających inwestycje w innowacje – zwłaszcza w sektorach technologicznych, przemysłowych i IT – pozwalając realnie obniżyć efektywne opodatkowanie firm i zwiększyć ich potencjał rozwojowy.
W Kancelarii Taranowicz pomagamy przedsiębiorcom w prawidłowym wdrożeniu i rozliczeniu ulgi B+R, łącząc wiedzę prawną, podatkową i finansową.
1. Co można odliczyć w ramach ulgi B+R?
Zgodnie z art. 18d ustawy o CIT, kosztem kwalifikowanym są m.in. wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, w tym:
- wynagrodzenie zasadnicze, premie, dodatki i nagrody,
- wynagrodzenie za nadgodziny,
- ekwiwalent za urlop,
- a także składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) finansowane przez pracodawcę.
Koszty te mogą być odliczone w proporcji do czasu pracy przeznaczonego na działalność badawczo-rozwojową. Oznacza to, że jeżeli pracownik w danym miesiącu 40% swojego czasu poświęcił na projekt B+R, to 40% jego wynagrodzenia stanowi koszt kwalifikowany.
Dodatkowo, zgodnie z art. 18d ust. 7 CIT, uzyskaną kwotę można, co do zasady, odliczyć podwójnie, co realnie zwiększa korzyść podatkową.
2. Jakie składniki wynagrodzenia obejmuje ulga?
Do kosztów kwalifikowanych mogą być zaliczone nie tylko klasyczne elementy pensji, ale również:
- wpłaty pracodawcy na Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK),
- wynagrodzenie za czas urlopu lub choroby – w proporcji do udziału pracownika w działalności B+R,
- premie okresowe i roczne, jeżeli dotyczą realizacji projektów badawczo-rozwojowych.
Nie można natomiast zaliczyć do ulgi składek na Fundusz Pracy czy Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
3. Jak ustalić proporcję czasu pracy?
W praktyce kluczowe jest określenie, ile czasu pracownik faktycznie przeznacza na prace badawczo-rozwojowe.
Początkowo organy podatkowe uznawały, że „ogólny czas pracy” to wyłącznie czas rzeczywiście przepracowany. Obecnie jednak przeważa pogląd, że należy przyjmować czas nominalny, czyli liczbę godzin, które pracownik powinien przepracować w danym miesiącu zgodnie z grafikiem. Takie podejście potwierdzają najnowsze wyroki NSA i interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
4. Przypisanie kosztów do miesięcy
Co do zasady, proporcję zaangażowania pracownika w działalność B+R ustala się dla miesiąca, w którym koszt został poniesiony, czyli zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.
Ma to znaczenie m.in. przy:
- premiach wypłacanych po zakończeniu okresu rozliczeniowego,
- wynagrodzeniach wypłacanych z opóźnieniem – wtedy koszt kwalifikowany odnosi się do miesiąca wypłaty, a nie do miesiąca, którego dotyczyło wynagrodzenie.
5. Wynagrodzenia zleceniobiorców i wykonawców dzieł
Od 2018 r. ulgą B+R objęte są również wynagrodzenia osób współpracujących na podstawie umów cywilnoprawnych.
W ich przypadku czas poświęcony na działalność B+R należy odnieść do całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi.
W praktyce oznacza to konieczność prowadzenia rzetelnej ewidencji czasu pracy zleceniobiorców, tak aby możliwe było ustalenie proporcji.
Jeśli zleceniobiorca ma prawo do zwolnienia lekarskiego lub dni wolnych, okresy te należy wliczyć do całości czasu wykonania zlecenia. Wynagrodzenia zleceniobiorców są natomiast rozliczane kasowo – w miesiącu faktycznej wypłaty.
6. Dlaczego warto skorzystać z ulgi B+R?
Skorzystanie z ulgi może znacząco obniżyć efektywne opodatkowanie przedsiębiorstwa, zwiększając jego płynność i zdolność inwestycyjną.
Wielu przedsiębiorców wciąż rezygnuje z tej możliwości, uznając ją za zbyt skomplikowaną. Tymczasem przy odpowiednim przygotowaniu dokumentacji i wsparciu doradcy podatkowego ulga B+R jest w pełni bezpieczna i opłacalna.
7. Jak pomagamy klientom?
Kancelaria Taranowicz oferuje kompleksowe wsparcie w zakresie ulgi badawczo-rozwojowej:
- audyt kwalifikowalności kosztów i projektów,
- przygotowanie procedury ewidencjonowania czasu pracy B+R,
- obliczenie wartości kosztów kwalifikowanych,
- przygotowanie dokumentacji potwierdzającej prawo do ulgi (na potrzeby ewentualnej kontroli),
- wsparcie przy składaniu korekt zeznań CIT/PIT.
Nasze doświadczenie obejmuje zarówno spółki produkcyjne, jak i technologiczne, budowlane, IT czy farmaceutyczne.
Skontaktuj się z nami
Jeśli Twoja firma prowadzi prace rozwojowe lub wdraża innowacyjne rozwiązania – istnieje duże prawdopodobieństwo, że masz prawo do ulgi B+R.
Skontaktuj się z nami, aby umówić bezpłatną konsultację wstępną i ocenić potencjalną korzyść podatkową.
