Aktualne trendy w skuteczności kontroli podatkowych
Ministerstwo Finansów opublikowało najnowsze dane dotyczące kontroli podatkowych przeprowadzonych przez urzędy skarbowe w 2024 roku. Wynika z nich, że liczba przeprowadzonych kontroli spadła do 9800 – to o 25% mniej niż rok wcześniej. Jednocześnie skuteczność kontroli, rozumiana jako odsetek kontroli zakończonych dodatkowymi ustaleniami podatkowymi, osiągnęła rekordowy poziom 98,1%. Dla porównania, w 2020 roku wskaźnik ten wynosił 85,8%.
Od kilku lat obserwujemy wyraźny trend: zmniejsza się liczba kontroli podatkowych, rośnie natomiast liczba czynności sprawdzających. Czynności te stają się dziś podstawowym sposobem weryfikacji rozliczeń podatników. Dlatego tak istotne jest dbanie o poprawność dokumentacji podatkowej i świadomość, że Krajowa Administracja Skarbowa (KAS), dysponująca ponad 60 tysiącami urzędników oraz zaawansowanymi systemami informatycznymi, nieustannie monitoruje rozliczenia i typuje podatników do kontroli.
Przedsiębiorcy, którzy otrzymują wezwanie od urzędu, powinni zawsze rozważyć, czy warto wchodzić w spór z organami podatkowymi, czy raczej skorzystać z prawa do dobrowolnej korekty deklaracji.
Skuteczniejsze kontrole a szczelniejszy system podatkowy
Jednym z głównych celów KAS jest ograniczanie luki w podatku VAT. Od 2023 roku luka ta ustabilizowała się na poziomie 10,5%, podczas gdy w 2014 roku wynosiła aż 24%. Tak znaczący spadek jest wynikiem nie tylko skuteczniejszych kontroli, ale także rozbudowy systemu prewencyjnego – obowiązkowego raportowania plików JPK, współpracy z bankami (umożliwiającej dostęp do rachunków podatników), a także wprowadzenia obowiązków JPK_CIT i KSeF dla dużych podmiotów.
Dodatkowo administracja skarbowa posiada wyspecjalizowane jednostki do kontroli konkretnych podatków, np. podatku u źródła, co zwiększa skuteczność działań kontrolnych.
Nie bez znaczenia jest także możliwość zawieszania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych poprzez wszczynanie postępowań karno-skarbowych. Zgodnie z art. 70 §6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, takie działania są legalne, choć od lat budzą kontrowersje wśród przedsiębiorców i doradców podatkowych.
Klauzula GAAR – narzędzie do walki z unikaniem opodatkowania
Od 2016 roku w polskim porządku prawnym funkcjonuje klauzula GAAR – klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Jej przepisy pozwalają organom podatkowym na zakwestionowanie działań podatników, które są uznane za sztuczne i mające na celu osiągnięcie korzyści podatkowej bez uzasadnienia handlowego.
Planując jakiekolwiek działania podatkowe, należy zatem w pierwszej kolejności zadbać o solidne uzasadnienie biznesowe transakcji, by zminimalizować ryzyko zastosowania klauzuli GAAR.
Jak zabezpieczyć się przed ryzykiem?
Jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczenia ryzyka podatkowego jest wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Poprawnie przygotowany wniosek pozwala uzyskać ochronę prawną oraz jednoznaczną ocenę skutków podatkowych danej czynności.
Przykładowo, przed sprzedażą nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej warto upewnić się, czy transakcja podlega opodatkowaniu VAT, czy też może korzystać ze zwolnienia. Również osoby prywatne, które dokonują podziału zakupionych gruntów i planują ich sprzedaż, powinny odpowiednio wcześniej ustalić skutki podatkowe tych czynności.
W dzisiejszych realiach podatkowych wiedza i zapobiegliwość to podstawa bezpieczeństwa podatkowego.
Potrzebujesz wsparcia w analizie ryzyka podatkowego lub chcesz zabezpieczyć swoje rozliczenia? Skontaktuj się z nami – chętnie pomożemy.
