W najnowszej uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 20 marca 2023 r. sygn. akt III FPS 3/22 stwierdzono, że możliwość zwolnienia z podatku darowizn dotyczy tylko przelewów pieniężnych, a nie gotówki.
Chociaż pojawiły się pozytywne wyroki sądów administracyjnych w tej sprawie, które dawały podatnikom nadzieję na bardziej liberalne podejście do sprawy i możliwości wpłaty otrzymanej gotówki na konto przez obdarowanego (np. wyrok WSA w Poznaniu I SA/Po 617/22), NSA utrzymał negatywne i rygorystyczne stanowisko organów podatkowych zgodnie z którym otrzymanie darowizny w gotówce i jej późniejsza wpłata na konto nie spełnia warunków ustawowych, więc nie daje prawa do zwolnienia.
Jednak, na otarcie łez, NSA podał, że jeśli chcemy uniknąć dokonania darowizny przelewem, można skorzystać z przekazu pocztowego. Zatem NSA odsyła podatników na pocztę, aby odstać swoje i skorzystać z “nowoczesnej” instytucji przekazu pocztowego.
Z inicjatywą ustalenia jednolitej, korzystniej dla podatników linii interpretacyjnej wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich, .
Pismem z 16 listopada 2022 r. RPO wniósł o podjęcie przez NSA uchwały i rozstrzygnięcie czy wyrażenie użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn należy rozumieć w ten sposób, że za dowód dopuszczający skorzystanie ze zwolnienia podatkowego dla osób najbliższych uznaje się dokonanie wpłaty lub przelewu środków pieniężnych, będących przedmiotem czynności prawnej darowizny, wyłącznie przez darczyńcę na konto obdarowanego, czy też wystarczające jest dokonanie wpłaty środków pieniężnych przez obdarowanego na własną rzecz w imieniu darczyńcy?
RPO argumentował, że konstrukcja przepisów nie powinna stanowić pułapki dla podatników, zwłaszcza gdy zwolnienie ma na celu wsparcie obywateli w realizacji ich potrzeb rodzinnych.
Niestety, NSA w ww. uchwale wypowiedział się za profiskalnym podejściem, niekorzystnym dla podatników. Pozostaje pamiętać o tych wymogach przy dokonywaniu darowizny i pilnowanie 6 miesięcznego terminu na zgłoszenie darowizny celem skorzystania ze zwolnienia.
